Dirk De Ridder is sinds 1995 als medewerker verbonden aan OCMW Gent. Sinds 2008 is hij daar begeleider van een sociaal project gericht op thuislozen waarbij straatvoetbal de rode draad vormt. De Gantoise Plantrekkers – de huidige naam van het project – is een samenwerking tussen OCMW Gent, Outreachend werken en de KAA Gent Foundation. Wekelijks staan er meer dan 30 mensen in precaire situaties op het veld. Een project dat haar doel dus niet voorbijschiet!
“In 2008 had men in Antwerpen het plan om een ploeg van dak- en thuislozen op te starten en daarmee naar de Homeless World Cup Streetsoccer in Australië te gaan. Dat werd uitgezonden op TV en had meteen een grote impact. Verschillende steden volgden. Zo zijn wij in Gent met de Homeless Blue White begonnen, waar ik trainer was. We deden aan straatvoetbal en richtten ons op mensen die fysiek en psychisch kwetsbaar waren, en vaak ook met een verslavingsproblematiek kampten. In het begin was dit heel competitief, met de doelstelling om de selectie voor de volgende Homeless World Cup te halen. De hoge verwachtingen van de deelnemers en het selecteren van gasten met sterke voetbalcapaciteiten bleek echter niet het juiste recept. Onze doelgroep wordt in hun leven al heel vaak uitgesloten en teleurgesteld. Nu werken we zonder klassement, is de insteek eerder sociaal dan competitief en is onze werking veel breder geworden dan alleen voetballen.”
We werken zonder klassement. Onze doelgroep wordt in hun leven al genoeg uitgesloten en teleurgesteld.
“Vandaag zijn de Gantoise Plantrekkers veel meer dan voetbal. Het is een groepswerking voor mensen in een kwetsbare of precaire situatie. Wij gaan de mensen geen dak boven hun hoofd bezorgen of hen toeleiden naar een job. Wij bieden ze veiligheid, geven ze een boost zodat ze er weer tegenaan kunnen en weerbaar worden. Natuurlijk krijgen wij heel veel hulpvragen, maar door de sterke omkadering van het project kunnen wij vlot en correct doorverwijzen. We hebben ook een vrouwenwerking, gaan op 2-daagse, doen aan communitywerk bij andere organisaties,… Maar voetbal blijft wel de rode draad. Het is geen doel meer, maar nog steeds een belangrijk middel in het sterker maken van mensen. Het triggert veel mensen en is een echte volkssport. Hoe divers onze groep ook is, gooi een bal en iedereen speelt samen.”
“Ik wil vechten tegen het stereotype beeld over thuislozen. Wij bereiken krakers, mensen met een gerechtelijk verleden, generatiearmen en nieuwe armen, jonge gasten die bij vrienden verblijven en zelfs soms werken. Iemand die thuisloos slaapt ’s avond niet per se onder een brug. Het profiel van de thuisloze verschilt van stad tot stad. In Gent situeert de problematiek van alleenstaande daklozen zich hoofdzakelijk rond verslaving en vereenzaming, maar blijft thuisloosheid vaak onder de radar. Het enige wat hen allemaal typeert is dat het overlevers zijn. Je kan niet geloven welke zware ervaringen er allemaal in hun rugzak zitten. Incest, een kind verloren,… Het is een belangrijke taak van de hulpverlening en van de politiek om mensen daar bewust van te maken, om komaf te maken met de clichés en het onbegrip. Ik doe ook soms vrijwilligerswerk in de nachtopvang, want ik vind het belangrijk om mij bewust te blijven van de miserie waar mensen soms inzitten. En hoe gelukkig ik mij mag prijzen met het glaasje wijn ik hier zit te drinken en met het dak boven mijn hoofd.”
Onze mensen krijgen altijd een tweede, derde, zelfs vierde kans. Bij ons mogen ze altijd terugkomen.
“Basisregels binnen de groep vastleggen is een belangrijk gegeven. Voor drank, drugs en agressie is er indien mogelijk een nultolerantie bij al onze activiteiten. Dat is niet altijd evident voor onze gasten. Het gaat er soms heftig aan toe, maar we proberen altijd om samen een oplossing te zoeken. Ze krijgen altijd een 2de, een 3de, zelfs een 4de kans. Bij een terugval laten we ze niet los. We werken bijvoorbeeld ook aan een aanvaardbare attitude door hen aan te spreken op hun taalgebruik in de publieke ruimte, door hen daar opmerkzaam voor te maken en een alternatief aan te bieden. Maar met kleine stapjes merken we daar telkens een betere attitude. Dat komt omdat we in hen blijven investeren. Bij de Gantoise Plantrekkers blijven ze een kans krijgen, en gaan we er verder mee aan de slag.”
“Ik ben een straatrat en heb al wat watertjes doorzwommen. Ik ben militair geweest en cafébaas, en ben thuis in verschillende milieus. Dat helpt om met bijzonder zware problematieken om te gaan, maar is niet noodzakelijk. Een hulpverlener moet vooral over een open geest beschikken. Er zijn zo veel jonge hulpverleners die ‘the extra mile’ willen lopen en dat fantastisch doen. Ik geloof in hen. Alleen botsen wij voortdurend op de beperkte middelen en mogelijkheden binnen de hulpverlening. Onlangs hadden wij een dakloze dame die zich ernstig verwond had tijdens een match. Ze kon enkele dagen in het ziekenhuis blijven maar nadien stond ze met haar rolstoel en al haar spullen letterlijk op straat. Erg schrijnend, en dan sta je machteloos.”
De hulpverlening schiet op dit moment nog altijd te kort. Onze gasten zijn de aandacht echt wel waard, en niet alleen als het buiten koud is.”
“Het één training volhouden is voor velen een eerste succeservaring. Hun traject verloopt met veel ups and downs. We zijn door de jaren heen al heel wat van ‘ons gasten’ verloren. Overleden door een overdosis of van ontbering. Anderzijds kom ik soms één van onze thuislozen tegen die doorgegroeid zijn naar een mooie job in de voetbalwereld of wekelijks training geven aan het Van Beverenplein. Maar zelfs al bouwen onze deelnemers geen spectaculaire toekomst uit, dan nog blijft die zorg voor thuislozen belangrijk. Zorg dat de nachtopvang veel toegankelijker wordt. Dat mensen zich deftig kunnen wassen en iets lekker kunnen eten. De hulpverlening schiet op dit moment nog altijd te kort. Ze zijn de aandacht echt wel waard, en niet alleen als het buiten koud is.”
miliinthemix.home.blog 